Gừng là một loại gia vị được trồng khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách trồng gừng sao cho đạt hiệu quả tốt nhất. Vì vậy trong bài viết này, Oliz sẽ chia sẻ những cách trồng gừng đơn giản tại nhà đạt năng suất cao và cho nhiều củ nhé!
Đặc điểm của cây gừng

Gừng có nguồn gốc từ Ấn độ và Đông Nam Á, là loài cây thân thảo sống lâu năm. Thân gừng mọc cao khoảng một mét với các lá dài từ 15-30cm mọc xen kẽ thành hai hàng dọc từ các bẹ bao quanh thân. Lá gừng có hình mũi mác, màu xanh đậm và có thể sử dụng làm gia vị cho các món ăn và hương liệu.
Củ gừng phát triển dưới đất, có nhiều đốt và mỗi đốt có một vài mắt có thể nảy chồi non. Trong điều kiện thích hợp, những chồi này sẽ phát triển thành cây mới. Bên trong củ gừng có màu vàng nhạt và nhiều sơ, là phần được sử dụng nhiều nhất. Củ gừng có mùi thơm đặc trưng nên được dùng làm gia vị, thực phẩm và dược liệu.
Những khóm gừng mọc từ 2-3 năm trở lên sẽ có thể ra hoa. Hoa gừng mọc từ thân rễ, với cuống dài khoảng 20cm, gồm nhiều bông mọc sát nhau. Hoa có 3 cánh màu vàng nhạt, mép màu tím, thường nở vào tháng 10. Tuy nhiên, các cụm hoa hiếm khi xuất hiện.
Công dụng của gừng

Gừng chứa các hợp chất phenol không bay hơi như gingerol, gingeridion và shogaol, là những chất chống oxy hóa cực mạnh. Những hợp chất này giúp xóa sẹo, tàn nhang và nám trên da rất hiệu quả.
Với độ cay nhẹ và hương thơm nồng, gừng không chỉ làm tăng sức hấp dẫn cho nhiều món ăn mà còn chứa khoảng 400 chất khác nhau, bao gồm tinh dầu, các khoáng chất như kali, canxi, sắt, kẽm, chất béo và các vitamin B1, B2, B6, C.
Công Dụng Của Gừng Trong Đông Y
Trong đông y, gừng có vị cay, tính ấm, được sử dụng để chữa cảm lạnh và sốt rất hiệu quả. Khi pha gừng với nước ấm, nó giúp đẩy nhanh quá trình tiết mồ hôi, hỗ trợ tuần hoàn máu và làm ấm cơ thể.
Tính cay nóng của gừng giúp điều trị ợ hơi, ợ chua và các vấn đề đường ruột khác, kích thích quá trình hấp thu dinh dưỡng, nâng cao sức đề kháng và sức khỏe tổng thể.
Gừng có khả năng ngăn chặn sự hình thành cục máu đông, giúp ngăn ngừa chứng đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.
Thời điểm trồng gừng
Vào đầu mùa xuân từ tháng một cho đến tháng hai hoặc cuối xuân từ tháng tư cho đến tháng năm là thời điểm thích hợp để trồng gừng. Ngoài ra, từ tháng 10 đến tháng 12 cũng là thời điểm thích hợp có thể bắt đầu trồng gừng.
Nhưng tuy nhiên, bạn có thể trồng cây quanh năm, chỉ cần đảm bảo chăm sóc tốt cho cây thì cây sẽ phát triển tốt ra củ to.
Chuẩn bị trước khi trồng gừng

Chọn giống trồng
Khi trồng gừng tại nhà để làm gia vị, nên chọn loại gừng ta như gừng dé và gừng sẻ. Những loại gừng này có củ nhỏ, mùi thơm cay đặc trưng. Tránh trồng gừng lai vì chúng phát triển nhanh và chiếm nhiều không gian trong chậu.
Hãy chọn những củ gừng có nhiều mắt, tươi mới, không bị héo, mốc hay nhiễm bệnh để đảm bảo chất lượng và sức khỏe của cây trồng.
Chuẩn bị đất
Để gừng phát triển tốt, bạn nên chọn loại đất mềm, tơi xốp và có khả năng thoát nước tốt. Gừng sinh trưởng mạnh nhất ở đất có độ pH từ 6 đến 6.5. Bạn có thể sử dụng các loại đất hữu cơ được phối trộn sẵn hoặc tự phối trộn tại nhà.
Nếu tự phối trộn, hãy kết hợp đất với phân chuồng đã ủ hoai mục theo tỷ lệ 60:40, và rắc thêm một ít vôi bột để ngăn ngừa nấm hại. Để tăng độ tơi xốp cho đất, bạn có thể thêm mùn hữu cơ, xơ dừa hoặc trấu.
Chuẩn bị chậu
Gừng có thể trồng trong chậu sứ, chậu xi măng, chậu nhựa hoặc thùng xốp. Đảm bảo dụng cụ trồng có chiều rộng ít nhất 30 cm và chiều cao ít nhất 40 cm để củ gừng có đủ không gian phát triển. Quan trọng là phải có lỗ thoát nước tốt để tránh tình trạng úng nước.
Ngoài ra, bao tải cũng là một lựa chọn tuyệt vời để trồng gừng. Bạn có thể tận dụng các bao tải hoặc bao xi măng để trồng, vì chúng chứa được nhiều đất, cung cấp nhiều dưỡng chất dinh dưỡng và có khả năng thoát nước tốt, giúp cây gừng phát triển khỏe mạnh hơn.
Cách trồng gừng
Xử lý tạo hom gừng giống

Bước 1: Đêm ngâm gừng giống đã chuẩn bị qua đêm.
Bước 2: Vớt gừng ra và dùng dao hoặc tay tách thành từng phần và mỗi phần có 2-3 mắt. Khi tách tránh cắt vào mắt gừng và loại bỏ phần gốc không có mầm.
Bước 3: Sau khi cắt chấm vào tro bếp hoặc nhúng qua dung dịch thuốc trừ sâu.
Lưu ý: Để đạt năng suất cao nên đem ủ gừng trước khi trồng để cho các mắt gừng nảy mầm đều nhau.
Tiến hành ủ gừng

Bước 1: Rải một lượng trấu dày khoảng 10cm.
Bước 2: Xếp các phần gừng đã cắt lên rồi phủ một lớp giẻ mỏng hoặc rơm.
Bước 3: Tưới nước đủ ẩm. Không nên để bị khô hay tưới nhiều nước vì như vậy gừng dễ bị khô hay hoặc bị thối.
Bước 4: Kiểm tra các mắt gừng thường xuyên.
Tiến hành trồng gừng
Khi các hom gừng giống đã nảy mầm đạt yêu cầu, bạn có thể tiến hành trồng chúng. Đổ đất đã chuẩn bị vào chậu đến khoảng hai phần ba chậu, rồi nén chặt đất vừa phải. Đặt các hom gừng vào chậu, đảm bảo chúng cách mặt đất khoảng 3cm và các mầm hướng lên trên. Tránh vùi quá sâu để không gây thối củ.
Nên đặt từ 2-3 hom gừng, tùy theo kích thước chậu. Sau đó, tưới một lượt nước. Những ngày tiếp theo, tưới đều nước mỗi ngày hai lần, đảm bảo đất đủ ẩm. Sau khoảng 2 tuần, cây gừng sẽ bắt đầu nảy mầm.
Cách chăm sóc gừng sau khi trồng

Ánh sáng
Gừng là cây ưa ánh sáng nhẹ, vừa phải không nên đặt ở nơi có ánh nắng gắt, trực tiếp. Bạn có thể đặt chậu gừng ở hiên nhà hoặc trong nhà. Tuy nhiên, nếu đặt trong nhà, nên mang chậu ra phơi nắng từ 5 đến 6 giờ mỗi ngày để tạo điều kiện tốt nhất cho cây phát triển và tránh để gừng ở những nơi thiếu sáng thường xuyên.
Tưới nước
Tưới nước cho gừng hai lần mỗi ngày để duy trì độ ẩm, nhưng tránh tưới quá nhiều, vì nước đọng có thể làm thối củ gừng chôn dưới đất. Sau khoảng 20 ngày, củ gừng sẽ bắt đầu nảy mầm. Khi gừng ra lá, giảm tần suất tưới xuống còn một lần mỗi ngày.
Đối với những gia đình trồng gừng tại nhà, vào mùa mưa, có thể không cần tưới nước do độ ẩm đã được tự nhiên duy trì đủ để cây phát triển.
Phân bón
Để cây gừng thủy canh phát triển mạnh mẽ, cần thực hiện việc bón phân định kỳ để cung cấp dinh dưỡng cho cây. Đối với cây gừng thủy canh, phân bón cần phải là dạng lỏng và được thiết kế đặc biệt cho cây thủy canh để đảm bảo cây nhận được chất dinh dưỡng cần thiết.
Phân bón đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn dinh dưỡng đa dạng cho cây trồng. Trong việc canh tác hữu cơ tại nhà, việc sử dụng phân bón hữu cơ tự nhiên được khuyến khích và ưu tiên, nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe con người và thân thiện với môi trường.
Chúng ta có thể tự ủ phân bón hữu cơ từ tro trấu, xác lá cây hoặc rơm mục, kết hợp với chế phẩm vi sinh. Sau khoảng 20 ngày tính từ khi cây gừng mọc mầm, chúng ta tiến hành bổ sung phân trùn quế và phân bò ủ hoai. Kết hợp hai loại phân bón này với tỷ lệ 1:1 được coi là phương pháp tốt nhất, giúp cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây gừng và thúc đẩy sự phát triển của chúng một cách tự nhiên và hiệu quả.
Phòng trừ sâu bệnh
Trong quá trình trồng gừng, việc phòng trừ sâu hại đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đặc biệt, khi cây gừng còn mới mọc chồi, cần lưu ý đến nguy cơ bị ốc sên cắn ngọn. Trong trường hợp phát hiện ốc sên, nên thực hiện việc bắt ốc sên bằng phương pháp thủ công, tránh sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật.
Bên cạnh đó, cây gừng cũng dễ bị nhiễm bệnh, trong đó bệnh thối củ, rễ, thân là những bệnh điển hình. Để phòng trừ, có thể sử dụng Trium và phun định kỳ từ 10 đến 15 ngày/lần.
Tuy nhiên, nên chú ý đến liều lượng và thời gian sử dụng để đảm bảo hiệu quả trong việc ngăn chặn sự lây lan của bệnh và bảo vệ sức khỏe của cây gừng một cách an toàn và hiệu quả nhất.
Làm cỏ và vun gốc
Trong quá trình sinh trưởng, cần thường xuyên theo dõi và loại bỏ cỏ dại xung quanh gốc cây gừng để tránh cạnh tranh dinh dưỡng. Khi gừng phát triển, một số nhánh có thể trồi lên trên mặt đất. Khi đó, bạn cần bổ sung một lớp đất dày khoảng 3cm lên trên để che kín củ gừng, đảm bảo chúng phát triển tốt nhất.
Thu hoạch và bảo quản

Nếu trồng gừng đúng cách, bạn có thể thu hoạch sau khoảng 8-10 tháng. Dấu hiệu nhận biết gừng chín muồi là khi lá bắt đầu vàng và cây có dấu hiệu héo.
Sau khi thu hoạch, gừng cần được phơi khô một thời gian trước khi sử dụng hoặc bảo quản. Hãy cắt tỉa cây để chuẩn bị cho vụ sau, đảm bảo cây có thể phục hồi và phát triển mạnh mẽ hơn.
Gừng tươi có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon như gà xào gừng, đậu hũ non hấp gừng, tim heo xào gừng, chè gừng gạo nếp, và các loại thức uống như nước chanh gừng mật ong, trà gừng sả.
Tổng kết
Việc trồng gừng thực sự không khó. Chỉ cần tuân thủ một số bước quan trọng trước và sau khi trồng, bạn có thể thu hoạch một vụ mùa bội thu. Hy vọng rằng những thông tin Oliz chia sẻ trong bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn trong việc trồng và chăm sóc gừng tại nhà. Hãy theo dõi Oliz để biết thêm nhiều thông tin hay và bổ ích về cây trồng nhé!


